Κάρυστος







 Εχοντας αποφασίσει να επισκεφτείς την Κάρυστο και να κάνεις το γύρo του Κάβο Ντόρο, το πιθανότερο είναι ότι θα βρεθείς να κινείσαι οδικώς προς το νότιο άκρο της Εύβοιας, απολαμβάνοντας την εκπληκτική θέα προς τη θάλασσα. Οι διαρκείς εναλλαγές της ακτογραμμής, το παιχνίδι του γαλάζιου με τις αντανακλάσεις του ήλιου και οι νησίδες Πεταλιοί, απέναντι από το Μαρμάρι, συνθέτουν ένα σκηνικό που δεν το συναντάς εύκολα.

Με θετικό πνεύμα, λοιπόν, φτάνεις στην Κάρυστο, για να αιφνιδιαστείς επίσης θετικά: η μικρή γραφική πόλη με τα μικρά και μεγάλα νεοκλασικά, το λιμάνι της, με τις ψαρόβαρκες και τα καΐκια, αλλά και η γύρω περιοχή σού δημιουργούν την εντύπωση ότι βρίσκεσαι σε νησάκι. Αν και οι ρίζες της χάνονται στην αρχαιότητα, η Κάρυστος, που πήρε το όνομά της από τον γιο του κένταυρου Χείρωνα, χτίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα με βάση σχέδια του Βαυαρού μηχανικού Μίρμπαχ - γεγονός που εξηγεί και την ενδιαφέρουσα ρυμοτομία της, με οριζόντιους και κάθετους δρόμους. Κάποιοι από αυτούς σε φέρνουν στη μεγάλη πλατεία με το δημαρχείο, επίσης νεοκλασικό και αξιοθέατο.
Στη βόλτα από την πλατεία, που όλως τυχαίως είναι στρωμένη με... πλάκες Καρύστου (ο σχιστόλιθος είναι από τα πλέον χαρακτηριστικά προϊόντα του τόπου), μέχρι το λιμάνι, συναντάς πάσης φύσεως εμπορικά καταστήματα, που σε κάποιες περιπτώσεις σε στέλνουν πίσω στο χρόνο, αλλά και καφετέριες, ταβέρνες, εστιατόρια. Στην παραλία «περιμένει» ένα ακόμη χαρακτηριστικό κτίσμα-αξιοθέατο, το Μπούρτζι, ο πάλαι ποτέ φρουρός του λιμανιού, χτισμένο κατά τον 13ο αιώνα από τους Ενετούς. Απέναντί του το μικρό αρχαιολογικό μουσείο και η βιβλιοθήκη της Καρύστου, που στεγάζονται στο Γιοκάλειο Πνευματικό Ιδρυμα.
Γυρίζοντας την πλάτη στη θάλασσα, δεν δυσκολεύεσαι να διακρίνεις ψηλά, πάνω από την πόλη, το Castello Rosso (Κοκκινόκαστρο), που χτίστηκε επίσης στις αρχές του 13ου αιώνα. Η βόλτα αξίζει τον κόπο και για την ομορφιά του μικρού αυτού οχυρωματικού έργου αλλά και για την απολαυστική θέα προς τον κόλπο της Καρύστου. Παράπλευρο όφελος η διάσχιση της κοιλάδας των Μύλων, καθώς η διαδρομή μέχρι τις πηγές των Αγ. Θεοδώρων προσφέρει μια άλλη οπτική του κάστρου και σε φέρνει σε μια πρώτη επαφή με το υδάτινο δυναμικό της περιοχής και εξηγεί το πλήθος των νερόμυλων που συναντάμε.


ΠΕΡΙΠΑΤΟΙ ΚΑΙ ΚΟΛΥΜΠΙ
Από τους Μύλους ξεκινά και μία από τις πολλές περιπατητικές διαδρομές (περίπου 15) στο όρος Οχη και στα γύρω φαράγγια (Αρχάμπολης, Δημοσάρη, Αγ. Δημητρίου). Τέτοιοι περίπατοι-διασχίσεις γίνονται και οργανωμένα, από τοπικά τουριστικά γραφεία. Σημειώνουμε ότι κάποια από τα αξιοθέατα της περιοχής, όπως τις Κολόνες («ζωντανή» μαρτυρία της ύπαρξης λατομείων από την αρχαιότητα) και το Δρακόσπιτο (στην κορυφή της Οχης), μπορείτε να τα δείτε μόνο αφού περπατήσετε αρκετή ώρα.
Παραλίες θα βρείτε άφθονες, τόσο στον κόλπο της Καρύστου όσο και έξω από αυτόν, κατά μήκος της ακτής που καταλήγει στο ακρωτήριο Καφηρεύς, στο ονομαστό Κάβο Ντόρο δηλαδή.

Εμείς κατευθυνόμαστε δυτικά και νότια, προς Αετό και Μπούρο, για να στρίψουμε στη συνέχεια προς Πλατανιστό, χάνοντας την οπτική επαφή με τη θάλασσα. Διαδρομή με κακή άσφαλτο και πολλές στροφές, σε αποζημιώνει τελικά με το θέαμα που προσφέρει ο ίδιος ο οικισμός, με τα κολλημένα στην πράσινη πλαγιά σπίτια του. Ο χαρακτηριστικός καταρράκτης αποτελεί όαση δροσιάς στην έξοδο του Πλατανιστού, ενώ στο Πανοχώρι θα κάνουμε μια στάση για να δούμε από κοντά το νερόμυλο. Λίγο μετά, μας περιμένει στα δεξιά ο βατός χωματόδρομος που έπειτα από 6 χιλιόμετρα οδηγεί στην παραλία Ποτάμι, τη μεγαλύτερη της περιοχής, που πήρε το όνομά της ακριβώς από το ποτάμι που καταλήγει σε αυτή, δημιουργώντας μια ιδιότυπη όαση από πλατάνια. Από εκεί μπορείτε επίσης να πάτε στο Λιβάδι και το Καστρί, δύο ακόμη ενδιαφέρουσες παραλίες.

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΜΕ ΘΕΑ
Εχοντας πάρει την απόφαση να «κατακτήσουμε» το Κάβο Ντόρο, λίγο μετά τη διασταύρωση για το Ποτάμι, έρχεται η ώρα του αποχαιρετισμού με την άσφαλτο. Η διαδρομή είναι απλώς απαγορευμένη για όσους δεν έχουν στη διάθεσή τους κάποιο τζιποειδές. Εμείς όμως έχουμε το λευκό Honda CR-V με το ρεζερβουάρ γεμάτο και συνεχίζουμε. Για λίγο, θα μας κρατούν συντροφιά οι ανεμογεννήτριες -οι σύγχρονοι ανεμόμυλοι- του εγκατεστημένου πάνω στο δρόμο μας αιολικού πάρκου.
Χώμα, χώμα κι άλλο χώμα μάς οδηγεί σε οικισμούς που, κατά περίεργο τρόπο, δεν είναι εντελώς έρημοι. Το παράδοξο είναι ότι, ενώ δεν βρισκόμαστε πολύ μακριά από την Αθήνα, οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα σκληρές. Ο χρόνος εδώ δείχνει να έχει σταματήσει πολλές δεκαετίες πριν, κάτι που επιβεβαιώνουν με τον τρόπο τους οι εκτός προδιαγραφών ταμπέλες που σηματοδοτούν τις εισόδους των διάφορων οικισμών: Παναγιά, Αντιά, Κόμητο, Καψούρι, Δρυμονάρι και Θύμι με τα ερείπια της Αρχάμπολης, για την οποία θα χρειαστεί να περπατήσουμε περίπου μισή ώρα. Ακολουθούν Ζαχαριά και Πρινιά, ενώ λίγο μετά κατηφορίζουμε στον δύσκολο χωματόδρομο προς Κάβο Ντόρο. Φτάνοντας στο ακρωτήριο, μάς περιμένει το εκκλησάκι του Αη Γρηγόρη, ενώ ο φάρος βρίσκεται απέναντι, στη νησίδα Αράπης.
Για την επιστροφή μας επιλέγουμε να κλείσουμε έναν νοητό κύκλο και κατευθυνόμαστε προς Σχίζαλη, Γκιάλπηδες, Αγαθό και Καλλιανούς, αντιμετωπίζοντας έναν πολύ «σκληρό» χωματόδρομο. Η αλήθεια είναι ότι, φτάνοντας στους Καλλιανούς, βρισκόμαστε ήδη στην έξοδο του περίφημου φαραγγιού του Δημοσάρη και μπορούμε να πούμε ότι αποζημιωνόμαστε τόσο από τη φυσική ομορφιά του τοπίου, όσο και από την εξαιρετική παραλία. Ωστόσο, σ' αυτήν υπάρχει πολύ πιο εύκολος και πολύ πιο σύντομος τρόπος να φτάσει κανείς, ακολουθώντας την άσφαλτο από την Κάρυστο μέσω Αγ. Δημητρίου, απολαμβάνοντας μια διαδρομή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και χωρίς, βέβαια, να χρειαστεί κάποιο εκτός δρόμου όχημα.



ΦΑΓΗΤΟ
Στην Κάρυστο θα βρείτε αρκετές ταβέρνες και εστιατόρια. Οπως:
• το οινομαγειρείο «Cavo d'Οro»
Τ/22240-22.326

Mε παραδοσιακές ελληνικές γεύσεις και τοπικές συνταγές
• το εστιατόριο «Μοσχοκάρυδο»
Τ/22240-22.441

Mε μεσογειακή κουζίνα
• και το ψητοπωλείο-ταβέρνα «Τσίπας»
Τ/22240-22.453

• Στον Αετό, στο Kουτούκι του Nικόλα
Τ/22240-24.727

Για κρέατα της ώρας και ενίοτε ψητά αλλά και μαγειρευτά.
• Εξω από την Κάρυστο, στον παλιό δρόμο για Μαρμάρι-Χαλκίδα υπάρχει ο «Ζούρας» (Τ/22240-25.474 ) ένας «ναός αμνοεριφίων»!
Ταβέρνες θα βρείτε επίσης στους Μύλους και στο Ποτάμι. Σας προτείνουμε ανεπιφύλακτα να δοκιμάσετε παϊδάκια (η περιοχή είναι γεμάτη από κατσίκια). Οι ντόπιοι συνιστούν επίσης κοκκινιστό κόκορα με κουρκουμπίνες (είδος χειροποίητου ζυμαρικού) και χορτόπιτα με τυρί στο ταψί. Εξαιρετικός ουζομεζές θεωρείται το αλμυρό τουλουμοτύρι.


ΠΩΣ ΠΑΜΕ
Στην Κάρυστο φτάνουμε οδικώς από την Αθήνα μέσω Χαλκίδας. Η διαδρομή διαρκεί 3,5 - 4 ώρες και έχει πολλές στροφές. Για πιο σύντομη και ξεκούραστη μετάβαση (περίπου 3 ώρες), υπάρχουν φεριμπότ που εκτελούν καθημερινά δρομολόγια: Ραφήνα - Μαρμάρι (διάρκεια 1 ώρα και 15΄), Αγ. Μαρίνα - Ν. Στύρα (διάρκεια 45΄). Στην εκδρομή μας καλύψαμε συνολικά 271 χλμ και καταναλώσαμε 37 λίτρα βενζίνη.

ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ ΠΛΟΙΟΥ
Πρακτορείο Ραφήνας:  +30 22940 26701 
Πρακτορείο Μαρμαρίου :  +30 22240 32340

 Βρείτε τα πάντα για την Κάρυστο, ξενοδοχεία, ξενώνες, εστιατόρια και ταβέρνες.

ΤΙP: Αν αποφασίσετε να κάνετε το γύρο του Κάβο Ντόρο (επαναλαμβάνουμε: μόνο με 4Χ4), φροντίστε να ξεκινήσετε από την Κάρυστο με γεμάτο ρεζερβουάρ και με τις κατάλληλες προμήθειες (νερό, φαγητό). Το τελευταίο σημείο όπου θα βρείτε να φάτε και να πιείτε κάτι είναι το Ποτάμι.



ΦΑΡΑΓΓΙ ΔΗΜΟΣΑΡΗ ΚΑΙ ΚΑΡΥΣΤΟΣ 

 

Το ΦΑΡΑΓΓΙ του ΔΗΜΟΣΑΡΗ το ΔΡΑΚΟΣΠΙΤΟ της ΟΧΗ και η ΚΑΡΥΣΤΟΣ

Αηδόνια και αετοί, δάση με καστανιές, άγρια οπωροφόρα δέντρα και τρεχούμενα ρυάκια … αυτά περιμένει κανείς να τα βρει σε κάποιο βουνό και όχι σε ένα νησί του Αιγαίου το καλοκαίρι. Και όμως, στην περιοχή γύρω από την Κάρυστο, την νοτιότερη πόλη της Εύβοιας, υπάρχουν όλα αυτά και ακόμη περισσότερα.

Μια εκδρομή γι αυτούς που πραγματικά λατρεύουν τη φύση, το βουνό τη θάλασσα, το καλό φαγητό… Με παιδιά (σε ηλικία κατάλληλη για πεζοπορία) ή μόνοι, στο Φαράγγι του Δημοσάρη θα νιώσετε όλη τη μαγεία της Ελληνικής φύσης. Κι αν τύχει και βρεθείτε μέσα στο κατακαλόκαιρο, τότε η επιλογή παραλίας, για τη βουτιά της ημέρας, γίνεται μια πραγματική πρόκληση και αντικείμενο περίσκεψης.

Λεπτομέρειες inside…

 

 Χάρτης των αρβανίτικων οικισμών στη Νότια Εύβοια, τέλη 19ου-αρχές 20ου αιώνα υπό Δημ. Λιθόξοου.

Στο χάρτη απεικονίζονται οι οικισμοί οι οποίοι κατοικήθηκαν από αρβανίτες και σε ορισμένα από αυτά ομιλείται ακόμα και σήμερα η αρβανίτικη διάλεκτος. Εν τούτοις πολλά χωριά φέρουν Ελληνικές ονομασίες, και οποίες ανάγονται πριν της εποχής εγκατάστασης των Αρβανιτών στην περιοχή που έλαβε χώρα κατά τον 15ο αιώνα.


Τα χωριά τα οποία αναφέρονται και βρίσκονται στο γεωγραφικό τμήμα του Κάβο Ντόρου είναι: Κόμιτο, Δράμεσι, Καψούρι, Ζαχαριά, Θύμι, Αμυγδαλιά (ως Μυγδαλιά), Σχίζαλη και Πρινιά.
Ακόμα επισημαίνονται και χωριά τα οποία βρίσκονται στο εσωτερικό του όρμου Φυλάγρας, όπως το Σκούασι, Γιαννίτσι, Κοίλωση και Πόθι καθώς και τα υπόλοιπα χωριά τα οποία βρίσκονται ΒΔ της Καρύστου.

Να σημειωθεί ότι δεν αναφέρονται τα πιο μεγάλα αστικά κέντρα της Νότιας Εύβοιας (Κάρυστος, Μαρμάρι) όπως επίσης και χωριά τα οποία δεν κατοικηθήκαν από Αρβανίτες, δηλ εκείνα που βρίσκονται στο γεωγραφικό τμήμα της Καρύστου καθώς επίσης και η περιοχή Πλατανιστός και Αντιά.

Δ. Λιθοξόου - Χάρτης - Τα αρβανίτικα (παλαιά αλβανικά) χωριά της Νότιας Ελλάδας - Τα αρβανιτοχώρια

  Map of Evia, Karystos, Greece